Ratan Tata Biography in Marathi महाराष्ट्र राज्याचे पहिले उद्योग रत्न रतन टाटा यांचे जीवन चरित्र 2023

Ratan Tata Biography in Marathi रतन टाटा यांचा जीवन परिचय


नमस्कार मित्रांनो स्वागत आहे तुमचा आज आपण या लेखांमध्ये रतन टाटा यांच्या जीवनाविषयी मराठी मधून संपूर्ण माहिती (Ratab Tata Biography Marathi) जाणून घेणार आहोत. तर ह्या लेखाला तुम्ही शेवटपर्यंत वाचा. ज्याने तुम्हाला सर्व माहिती समजेल.
रतन टाटा हे एक असे उद्योगपदी आहेत, ज्यांना सर्वजण ओळखतात. पण फक्त एक उद्योगपती म्हणून ओळखतात. परंतु त्यांच्या वैयक्तिक जीवनाबद्दल खूपच कमी लोक कोणाला माहिती असेल. म्हणून आम्ही त्यांच्या जीवनाशी संबंधित गोष्टी आम्ही आपल्या शब्दात सर्वांसमोर मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. ते इतके यशस्वी उद्योगपती कसे बनले? उद्योगपती रतन टाटा लोकांमध्ये इतके प्रसिद्ध कसे झाले? तर आज आपण रतन टाटा यांच्या जीवनातील खूप काही माहिती जाणून घेणार आहोत तर चला जाणून घेऊया:

नावरतन टाटा
जन्म28 डिसेंबर 1937, सुरत (गुजरात)
वडिलांचे नावनवल टाटा (वडील) आणि सोनू टाटा (आई)
शिक्षणकॉर्नेल विद्यापीठ, हार्वर्ड विद्यापीठात
विवाहिक स्थितिअविवाहित
बिझनेसटाटा ग्रुप चेअरमन, आउटगोइंग
व्यवसाय1962 पासून सुरु
पुरस्कारपद्मविभूषण (2008) आणि OBE (2009)
शिक्षणबी.एस. स्ट्रक्चरल इंजिनीअरिंग आणि आर्किटेक्चरमध्ये पदवी
नागरिकत्वभारतीय


रतन टाटा यांचे प्रारंभिक जीवन

Ratan Tata Biography in Marathi


देशातील प्रसिद्ध उद्योगपती रतन टाटा यांचा जन्म 28 डिसेंबर 1937 रोजी सुरत शहरात झाला. Ratan Tata हे Nav Tata यांचे मुल आहेत. ज्यांना Navjabai Tata यांनी दत्तक घेतले होते. कारण नवजाबाई टाटा यांच्या पतीचे निधन झाले होते, त्यानंतर त्या एकट्या पडल्या. म्हणून त्यांनी त्यांना दत्तक घेतले. त्यांचे वडिल 1940 मध्ये एकमेकांपासून वेगळे झाले, जेव्हा रतन टाटा 10 वर्षांचे होते आणि त्यांचा लहान भाऊ जिमी टाटा 7 वर्षांचा होता. त्यामुळे दोन्ही भावांनाही वेगळे व्हावे लागले. पण आजी नवजाबाई यांनी दोन्ही नातवंडांच्या संगोपन करताना कोणतीही कसर सोडली नाही. ते शिस्तीच्या बाबतीत जितकी कडक होती. ते खूप मऊ होते. Ratan Tata यांना नोएल Tata ह्या नावाने असलेला एक सावत्र भाऊ देखील आहे. लहानपणापासूनच त्यांना पियानो शिकण्याची आणि क्रिकेट खेळण्याची खूप आवड होती.

रतन टाटा यांचे शिक्षण


रतन टाटा यांनी मुंबईतील कॅम्पियन स्कूलमधून सुरुवातीचे शिक्षण घेतले. ज्या ठिकाणी त्यांनी आठवीपर्यंत शिक्षण घेतले. त्यानंतर तो कॅथेड्रल आणि जॉन कॉनन स्कूलमध्ये गेला. शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, त्यांनी 1962 मध्ये कॉर्नेल विद्यापीठातून स्ट्रक्चरल अभियांत्रिकीसह आर्किटेक्चरमध्ये बीएस पूर्ण केले. हे पूर्ण केल्यानंतर, त्यांनी हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमध्ये प्रवेश घेतला आणि 1975 मध्ये त्यांनी प्रगत व्यवस्थापन अभ्यासक्रम पूर्ण केला.

रतन टाटा यांच्या करीअरची सुरुवात


रतन टाटा यांनी भारतात परतण्यापूर्वी लॉस एंजेलिस, कॅलिफोर्निया येथील जोन्स अँड इमन्स येथे काही काळ काम केले. पण आजीची ढासळलेली तब्येत पाहून त्यांना अमेरिकेत स्थायिक होण्याचे स्वप्न सोडून भारतात परत यावे लागले. भारतात आल्यानंतर त्यांनी आयबीएममध्ये काम केले पण जेआरडी टाटा यांना ते आवडले नाही आणि त्यांनी रतन टाटा यांना टाटा समूहासोबत काम करण्याची संधी दिली. तेव्हापासून त्यांच्या कारकिर्दीचा खरा पाया रचला गेला.


1961 मध्ये त्यांनी टाटासोबत काम करण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीच्या काही दिवसांत त्यांनी टाटा स्टीलच्या दुकानात काम केले. त्यानंतर तो हळूहळू टाटा समूहाच्या आणखी कंपन्यांशी जोडला गेला. अशी वेळ आली जेव्हा 1971 मध्ये त्यांची राष्ट्रीय रेडिओ आणि इलेक्ट्रॉनिक्स कंपनी (NELCO) चे प्रभारी संचालक म्हणून निवड झाली.


1981 मध्ये त्यांची टाटाच्या अध्यक्षपदी नियुक्ती झाली. त्यावेळी कंपनी प्रचंड तोट्यात चालली होती आणि कंपनीचा मार्केट शेअर फक्त 2% होता आणि मार्जिन 40% होता. काही वर्षांनी रतन टाटा यांनी कंपनीला मोठा नफा मिळवून दिला. त्यानंतर लवकरच, 1991 मध्ये त्यांना टाटा समूहाचे उत्तराधिकारी बनवण्यात आले.


रतन टाटा यांच्या या पदाची सूत्रे हाती घेतल्यानंतर जणू टाटा समूहाचे नशीबच पालटले आहे. आकाशावर फक्त टाटांचेच नाव लिहिलेले दिसते. त्यांच्या कार्यकाळात टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेसने पब्लिक इश्यू जारी केला. त्यानंतर टाटा मोटर्स न्यूयॉर्क स्टॉक एक्स्चेंजवर लिस्ट झाली.


1998 मध्ये टाटाने टाटा इंडिका नावाची पहिली भारतीय कार तयार केली. त्यानंतर टाटा टेटली, टाटा मोटर्स जॅग्वार लँड रोव्हर आणि टाटा स्टील कोरस यांचा क्रमांक लागतो. त्यानंतर टाटांचे नाव भारतीय उद्योगांच्या यादीत नोंदवले गेले. जगातील सर्वात स्वस्त कार म्हणजे टाटा नॅनो ही देखील रतन टाटांच्या विचारसरणीचा एक भाग आहे. जे लोकांना खूप आवडले. रतन टाटा एक अशी व्यक्ती म्हणून ओळखली जातात जी कधीही खोट्या चमकांवर विश्वास ठेवत नाहीत. त्यांना फक्त काम कसं करायचं, ते आपल्या व्यवसायात कसं लागू करायचं, ते कसं वापरायचं, हेच त्यांच्या विचारसरणीचं कायम राहिलं आहे.


रतन टाटा 28 डिसेंबर 2012 रोजी टाटा समूहाच्या सर्व कार्यकारी जबाबदाऱ्यांमधून निवृत्त झाले. त्यानंतर त्यांची

जागा ४४ वर्षीय सायरस मिस्त्री यांना देण्यात आली. पण रतन टाटा यांनी ही जागा देण्यापूर्वी त्यांच्यासमोर आपली बाजू मांडली. त्यानुसार त्यांना रतन टाटा यांच्यासोबत 1 वर्ष काम करण्यास सांगितले होते. जो त्यांनी स्वीकारला.
सायरस मिस्त्री हे पालोनजी मिस्त्री यांचे लहान मुलगा आहेत, जे शापूरजी-पल्लोनजीचे व्यवस्थापकीय संचालकही राहिले आहेत. सायरस मिस्त्री यांनी इंपिरियल कॉलेज, लंडन आणि लंडन बिझनेस स्कूलमधून सिव्हिल इंजिनिअरिंगची पदवी घेतली आहे. 2006 पासून ते टाटा समूहासोबत काम करत आहेत. त्यानंतर तो याच दिशेने काम करत राहणार आहे.
जरी यावेळी ते टाटातून निवृत्त झाले आहेत. मात्र त्यानंतरही ते कामात मग्न आहेत. अलीकडेच त्यांनी भारतातील ई-कॉमर्स कंपनी स्नॅपडील कंपनीत गुंतवणूक केली. यानंतर अर्बन लॅडर आणि चिनी मोबाईल कंपनी शाओमीमध्येही गुंतवणूक केली. रतन टाटा कदाचित टाटा समूहातून निवृत्त झाले असतील. पण तरीही ते टाटा सन्सच्या दोन ट्रस्टच्या अध्यक्षपदी राहतील.
भारताशिवाय रतन टाटा यांनी अनेक देशांच्या संघटनांमध्येही महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. ते पंतप्रधानांच्या व्यवसाय उद्योग परिषद आणि राष्ट्रीय उत्पादन स्पर्धात्मकता परिषदेचे सदस्य देखील आहेत. यासोबतच ते अनेक कंपन्यांच्या संचालक मंडळावरही आहेत.


रतन टाटा यांचे मनोरंजक तथ्य | Interesting Facts On Ratan Tata


100 कंपन्यांसह टाटा समूह ही जगातील पाचवी सर्वात मोठी कंपनी आहे. ज्यामध्ये टाटा टी, 5 स्टार हॉटेल्स, स्टील, कार आणि विमानांचा समावेश आहे.


रतन टाटा यांना पाळीव प्राणी पाळायला आवडतात. म्हणूनच त्यांनी पाळीव कुत्र्यांच्या काळजीसाठी मुंबईतील ४०० कोटींचा बंगला दिला आहे. यासोबतच त्याला विमान उडवण्याचीही खूप आवड आहे, त्यासाठी त्यांच्याकडे परवानाही आहे.


रतन टाटांची काम करण्याची पद्धत पूर्णपणे वेगळी आहे. त्यामुळे त्यांच्यासोबत काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनाही त्यांच्यासोबत काम करायला आवडते. त्यामुळे टाटामध्ये काम करणे हे सरकारी नोकरीपेक्षा कमी नाही, असे म्हटले जाते.


रतन टाटा यांनी आपल्या समूहाला 21 वर्षे दिली आणि या 21 वर्षांत त्यांनी आपल्या कंपनीला सर्वोच्च स्थानावर नेले. म्हणूनच आजच्या काळात या कंपनीची किंमत काय? रिबन 50 पट वाढला आहे.


2008 मध्ये मुंबईत ताज हॉटेलमध्ये झालेल्या 26/11 च्या हल्ल्यात जखमी झालेल्या सर्व लोकांवर टाटांनी उपचार केले होते हे सर्वांना चांगलेच माहीत आहे.


26/11 च्या हल्ल्यात ज्यांनी हॉटेलच्या आजूबाजूला दुकाने किंवा स्टॉल लावले होते. टाटा समूहानेही त्यांना मदतीचा हात पुढे केला होता आणि त्यांनी त्यांना भरपाई म्हणून मदत केली होती.


26/11चा दहशतवादी हल्ला मुंबईकर खूपच कमी लोक विसरू शकतील. विशेषतः जे लोक त्यात कैद झाले. यामध्ये ताज हॉटेलच्या कर्मचाऱ्यांचा समावेश होता. त्यामुळे जेवढे दिवस हॉटेल बंद राहिले तेवढे दिवस टाटांचे पगार कर्मचाऱ्यांना देण्यात आले.


रतन टाटा यांची एकुण संपत्ती


जर आपण टाटा समूहाच्या सर्व कंपन्यांच्या बाजार मूल्याबद्दल बोललो तर एका अंदाजानुसार त्यांच्या सर्व कंपन्यांचे बाजार मूल्य 17 लाख कोटी रुपये असेल. एका अहवालानुसार त्यांची एकूण संपत्ती 117 अब्ज डॉलर्स म्हणजे सुमारे 8.25 लाख कोटी रुपये आहे. यातील 65 टक्के रक्कम रतन टाटा लोकांच्या मदतीसाठी देतात. हेच कारण आहे की तो जगातील श्रीमंत लोकांमध्ये नाही. पण लोक त्याला मनाचा खूप श्रीमंत मानतात.

भारत सरकारने रतन टाटा यांना कोणत्या पुरस्काराने सन्मानित केले

पद्मभूषण आणि पद्मविभूषणने सन्मानित करण्यात आले.

टाटाची स्थापना केव्हा झाली?

1868 मध्ये त्याची स्थापना झाली.

टाटा बिर्लाकडे किती पैसे आहेत?

सुमारे 7,350 कोटी रुपये

जगातील श्रीमंतांच्या यादीत रतन टाटा यांचा समावेश का नाही

कारण रतन टाटा लोकांच्या मदतीसाठी अर्धा पैसा खर्च करतात.

FAQ


प्रश्न- भारत सरकारने रतन टाटा यांना कोणत्या पुरस्काराने सन्मानित केले?
उत्तर- पद्मभूषण आणि पद्मविभूषणने सन्मानित करण्यात आले.


प्रश्न- टाटाची स्थापना केव्हा झाली?
उत्तर- 1868 मध्ये त्याची स्थापना झाली.


प्रश्न- टाटा बिर्लाकडे किती पैसे आहेत?
उत्तर- सध्या सुमारे 7,350 कोटी रुपये.


प्रश्न- जगातील श्रीमंतांच्या यादीत रतन टाटा यांचा समावेश का नाही?
उत्तर- कारण रतन टाटा लोकांच्या मदतीसाठी अर्धा पैसा खर्च करतात.

आमचे इतर लेख

कारगिल विजय दिवस मराठी निबंध

संत एकनाथ यांचे जीवनचरित्र

अधिक मास म्हणजे काय माहिती

मी प्रशांत शिपकुले सहा. शिक्षक ,मुंबई महानगरपालिका,गेल्या 12 वर्षापासून माध्यमिक विभागात अध्यापनाचे काम करीत आहे. एकंदरीत जीवन जगताना जे अनुभव आले.तसेच एक माणूस म्हणून जो निडरपणा हवा तो या लेखनातून मांडण्याचा प्रयत्न मी करणार आहे. जीवनात झालेल्या गफलती ,करामती,मित्र परिवार नि एकंदरीत या शहरी जीवनातील घुसमट व या तंत्रज्ञानाच्या युगातील मनोभूमिका कशी हवी , आज माणूस साक्षर आहे पण आर्थिक साक्षर नाही याबाबत देखील बिनधास्त मांडणी मी करणार आहे. आर्थिक साक्षरता नि उत्तम माणूस या अंगाने मांडणी असेल.शिक्षण प्रणालीतील बदल यांची मांडणी करणे.

Leave a Comment